FRL nasa barangay na!
ni Federico Talania, MFARMC Chairman

Sa bisa ng Executive Order No.03 series 2006 ang Fisheries Registration and Licensing (FRL) ay ipinatupad na sa barangay simula sa taong 2007.Ito ay itinaguyod ng Fisheries and Aquatic Resource Management Council (FARMC) kasama ng Barangay Council bilang tugon sa hiling ng mga mangingisda na nasa malalayong barangay sapagkat masmahal pa ang pamasahe papuntang bayan kaysa sa bayad ng permit o lisensya.

Ang mga mangingisda ay kailangang magdala ng bagong Cedula at magtungo sa Barangay Secretary upang makapagparehistro at makapag-apply ng Fisher’s License. Ang mga mangingisda na nakatira sa barangay na walang baybayin o ilog tulad ng Ranom Iloco, Tipor, Ballag, Tiep at Tugui Norte ay maaring magparehistro sa pinakamalapit na barangay kung saan may mas maraming mangingisda.

Bago makakuha ng permit at lisensya ang isang mangingisda, kailangan na ipasuri o ipakita ang kanyang pamamalakaya (gear) at motorboat sa Inspection Officer. Ang Inspection Officer ay maaring miyembro ng Barangay Council, Bantay Dagat o FARMC.

Mabibigyan ng permit ang lambat bilang pamamalakaya kung ang sukat ng mata nito ay mayroon 3cm o higit pa.

Ang motorboat ay dapat ding makatupad alinsunod sa lahat ng regulasyon tulad ng pagkakaroon ng kulay ayon sa itinakda ng ordinansa - yellow at maroon sa Tambac Bay; skyblue at yellow sa South China Sea na may tamang sukat ng mga marka nito.

Ang Fisher’s License, Gear Permit at Motorboat License ay babayaran sa Barangay Treasurer. Ang lahat ng permit at lisensya ay dapat bayaran mula Enero 2 - 31 ng bawat taon.Kapag ito ay babayaran pagkatapos ng takdang buwan ay magkakaroon ng 25% surcharge o kaya penalty.

Pagpugay sa mga fishery law enforcers...
ni Felicisimo Oiga

Tutuparin ko ng buong husay at katapatan sa abot ng aking kakayahan ang mga tungkulin ng aking kasalukuyang katungkulan”, ito ang sinumpaan ng mga fishery law enforcers.
Mula Enero - Mayo, 2007, ang Bani Task Group on Illegal Fishing ay matapang na ipinatupad ang Bani Municipal Fisheries Ordinance at iba pang fishery laws, rules and regulations sa pamumuno ni PSI Reynaldo Razote, Chief of Police, Bani.

Dahil dito, mayroong P7,500.00 nalikom na pera bilang multa o fines mula sa ibat-ibang paglabag sa batas pangisdaan tulad ng pagbebenta ng isdang nahuli sa bungbong, pangingisda ng walang lisensya, paggamit ng pinong lambat (fine mesh net) at pangingisda sa loob ng marine protected areas o sanktwaryo.

Ang Bani Task Group on Illegal Fishing ay binubuo ng PNP, Bantay Dagat/Fish Wardens, FARMC, representatives ng Sagip Lingayen Gulf Project at ibat-ibang kinatawan ng gobyerno lokal.

PAMAMAHALA

POFSA katuwang sa kaunlaran
ni Nexton Mendoza

Malaki ang naging partisipasyon ng mga Fish Warden Volunteers ng Poblacion Farm Sea Associatio (POFSA) sa pagpapatupad ng Fisheries Registration and Licensing (FRL) at pag-alis ng mga illegal na estruktura sa mga ilog ng Bani. Naniniwala ang samahan na ang paglalagay ng mga skylab sa tamang lugar ay magdudulot ng maraming benepisyo sa nakakaraming mamamayan ng Bani tulad ng mabilis na pagdaloy ng tubig, malinis na tubig para sa palaisdaan, daanan ng mga bangka at maluwang na pangisdaan ng maliliit na mangingisda.

Inaprobahan na rin ng Office of the Provincial Agriculturist ang request ng POFSA na pahintulutang gamitin at makapagpatayo ng kubo sa lugar kung saan dating nakatayo ang Guardhouse ng Satellite Station ng Provincial Agriculturist - Oyster Farm na nasa Wawa Area ng Bani upang may masilungan ng mga mangingisda ng Bani habang nasa laot.

Tagumpay at Saloobin ng NAGKASAMA
ni Solomon Ochave, Pres. NAGKASAMA

Ang Nagkakaisang Samahan ng San Miguel Association (NAGKASAMA) ay may 52 miyembro na aktibong nakikilahok sa programa ng gobyerno lalo na sa Coastal Resource Management. Ang samahan ay nagtanim ng Bungalon sa Bangrin Marine Protected Area at nakapaglikom ng P2,150.00 bilang pondo ng samahan. Nakiisa sila sa Aporao Fisherfolk Association sa ginawang repair ng boardwalk sa loob ng anim (6) na Miyerkules at mapalad din na nakasali ang ilang miyembro sa Tour Guiding Seminar na isinagawa ng Gobyerno Local ng Bani at Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR). noong Disyembre 2006.

Ang ilan sa mga miyembro ng NAGKASAMA ay napagkalooban ng supplemental livelihood project na “Kambingan”. Lima (5) sa mga inahing kambing ay buntis at inaasahang manganganak sa buwan ng Hunyo.
Bukas na rin sa lahat ng miyembro ng samahan ang applikasyon sa pagpapatayo ng pasabing o skylab na siyang pangunahing pamamalakaya ng mga taga San Miguel. Mayroong 65 na puwesto ang nailaan sa Brgy. San Miguel ngunit sa kasalukuyan ay 3 pa lamang ang napatayuan. Malimit na dahilan ng mga mangingisda na mataas ang buwis o license permit sa mga skylab at konti ang nahuhuling isda dahilan sa maruming tubig na ipinalalabas ng malalaking palaisdaan.

Dahil dito, nais ipaabot ng mga mangingisda sa ating pamahalaan na babaan ng buwis o bayad ng license permit ng pasabing sa mas abot kaya ng mga mangingisda upang mapanumbalik ang kanilang pasabing. Gayundin na dagdagan ang aming livelihood project para makaahon at maiangat ang aming kabuhayan.

AFAI nagreorganisa...
ni Morfina Catabay

“Tatlong ulit na sunod-sunod maaring mahalal ang isang opisyal sa parehong katungkulan” Ito ang nakasaad sa Constitution and By-laws ng Aporao Fisherfolk Association, Inc (AFAI).

Noong Abril 9, 2007 nagkaroon ng halalan para sa bagong pamunuan ng AFAI sapagkat natapos na ang tatlong beses na panunungkulan ni Mr. William Raboy bilang pinuno ng AFAI.

Mapalad na nahalal sina:
President - Joel Romero, Vice President - William Raboy, Secretary - Virginia Vergara, Treasurer - Teddy Rivera, Auditors - Arnold Ajedo, Jesus Orlino, Business Managers: Rodolfo Aquino, Welming Raposas, PRO: Edison Camba, Morfina Catabay, Jesus Balmores, Eginita Ramos, Sgt. at Arms: Reynaldo Ardesani, Armadin Cativo, Manolito Carbon

Pangkabuhayan

Mangrove nursery magandang kabuhayan
ni Morfina Catabay

Ang pagpupunla ng ibat-ibang uri ng bakawan o pagkakaroon ng mangrove nursery ay magandang kabuhayan sapagkat maliit na puhunan ay malaki ang kita, ayon kay Mr. William Raboy, dating Presidente ng Aporao Fisherfolk Association, Inc. (AFAI).

Ang bungalon, pagatpat at bakawan ay nagkakahalaga ng P20.00 bawat punla kasama ang pagtatanim at pangangalaga sa loob ng 6 buwan.

Ang mga kasapi ng samahan ay nagbabakod, naglalagay ng tulos (stick),naglilinis o nagtatanggal ng lumot sa mga bagong tanim bilang bahagi ng pangangalaga.
Sa taong 2007, mayroon 7,651 punla ng bungalon at bakawan mula sa AFAI at Nagkakaisang Samahan ng San Miguel Association (NAGKASAMA) ang naitanim sa Bangrin Marine Protected Area.

Ang mga samahan ng mga mangingisda mula sa Banog Norte, Poblacion, Luac at Masidem ay nakapagpunla at nakapagtanim rin ng 2,660 bungalon sa tabing ilog ng Bani, Don Cayo River at Quinaoayanan Creek.

Dahil sa programa ng Sagip Lingayen Gulf Project na pagpapatanim ng bakawan ay nagkaroon ng pagkakakitaan ang mga kasapi ng ibat-ibang samahan. Sa kabuuang kita ng mga kasapi, 10% nito ang inilalaan bilang Capital Build Up o pondo ng kanilang samahan.

SanCeDaCo Enterprise Kalakalan ng lahat!
nina Joy Eson at Jean Ochotorina, CS & FT Enterprise Managers

Ang SanCeDaCo Fish Trading and Consumer Store ay opisyal na binuksan noong Oktubre 2006 bilang tugon sa hiling ng mga kasapi ng SanCeDaCo Management Council na magkaroon ng livelihood project na makakatulong sa kasapian ng samahan.

Matatagpuan ang Consumer Store sa palengke ng Centro Toma. Ito ay bukas araw-araw kung saan ang mga kailangan sa tahanan at ibang gamit sa pangingisda ay mabibili sa mas mababang halaga. Ang nasabing tindahan ay hindi lamang para sa kasapi ng SanCeDaCo kundi sa lahat ng mamamayan.

Sapagkat ang karamihan na kasapi ng SanCeDaCo Mangement Council ay mangingisda, natukoy ang isa pang may kaugnay na pagkakakitaan - ang Fish Trading.
Layunin ng fish trading project na mabago ang kasalukuyang kalakaran sa bentahan ng isda sa SanCeDaCo kung saan ang isdang huli ng mangingisda ay kinukuha ng fish dealer ng walang itinatakdang presyo. Ang halaga ay saka lamang ibinibigay o nalalaman pagkatapos maibenta ang isda sa Alaminos o Dagupan. Bagamat ganito ang nangyayari, iilan pa rin sa mga miyembro ng SanCeDaCo ang nagsusulit ng kanilang isda sa fish trading sapagkat marami sa kanila ang baon sa utang sa mga fish dealer. Sa Fish Trading Project ang presyo ng isda sa mercado ay nalalaman ng mangingisda at nababayaran kaagad upang makabili ng pangangailangan sa Consumer Store.

Tinuturuan din ang bawat mangingisda na mag-impok o itaguyod and savings mobilization sa pamamagitan ng pag-iiwan ng konting halaga sa na pagbentahan. Ang lahat ng naimpok ay maibabalik din sa mangingisda upang pambayad ng utang o pambili ng panibagong gamit.

Maliban sa benipisyong nabanggit, ang bawat kasapi na regular na bumubili sa Consumer Store o kaya nagbibigay ng isda sa Fish Trading ay magkakaroon ng “balik tangkilik” sa takdang panahon.

Sa ilang buwan ng operasyon ng Fish Trading and Consumer Store ay nagkaroon na nang pagsubaybay at pagsusuri ng proyekto. Napag-alaman na kumukita ang dalawang (2) proyekto ngunit may mga dapat baguhin sa sistema ng pamamalakad ng negosyo. Sa tulong ng Sagip Lingayen Gulf Project ay patuloy na nagbibigay ng pagsasanay upang mapalawak ang kaalaman nila sa pagtataguyod ng negosyo.

editoryal

Paano pumili.... Sino ang dapat mamuno?

Sa panahon ng halalan, ang bawat mamamayan ay binigyan ng karapatan na pumili ayon sa kanyang paniniwala kung sino ang dapat maupo sa isang bayan. Napakaganda di po ba? Ngunit minsan mahirap gawin sapagkat lahat ng mga kandidato ay iisa ang mukha, ibig sabihin lahat sila nagsasabi na gustong maglingkod at makatulong sa sambayanan. Di ba nakakalito!

Sa ganitong panahon lahat ay dapat mapanuri at mapagmasid. Dapat ang maupo para sa bayan ay tapat na maglingkod,matapang sa pagpapatupad ng batas, mapagmahal sa bayan at sa kalikasan. Sa madaling salita may paninindigan, may tapat at malinis na puso sa paglilingkod.

Mahalaga rin na malaman ang mga programa ng bawat kandidato. Ang isang pamunuan ay may kanya-kanyang prioridad pagdating sa programa. Karamihan sa mga politiko ay nakatauon sa infrastructura dahil ito ay madaling makita ng mga tao at kung minsan pagkakakitaan pa!

Nakakalungkot na iilan lamang ang nagpapahalaga sa kalikasan. Kung ganito ang mangyari, paano na tayong maliliit na mamamayan - magsasaka at mangingisda na ang kabuhayan ay umaasa lamang sa biyayang bigay ng kalikasan? Hahayaan na lang ba natin na masayang ang lahat? Paano na ang ating kabuhayan? May kinabukasan pa ba ang ating mga anak?

Isa sa mga ipinagmamalaki ng Bani ay ang maraming parangal na natanggap tungkol sa pangangalaga ng kalikasan hindi lamang sa probinsya, regional kundi hanggang sa national. Kaya sa lahat ng miyembro ng bagong pamunuan ng Bani, sir/madam sa inyong paglilingkod huwag po sanang kaligtaan ang mga programa na magsusulong sa ikakabuti ng KALIKASAN.